WAKIN RUNAKUNA MUNASQANKUMANTA

Kunan p’unchaykunapiqa imaymana munakuq runakunan kanku. Kay Perú suyunchispin aswan allin yuyayniyoq, aswan allin sonqoyoq runakuna kanku. Pisi runakunallan millay runakuna kanku. Kay pisi runakunataq, yuraq uyayoq, qolqeyoq kanku. Kay pisi runakunallan llullakuyta yachanku, llullakuyninwantaq tukuy runakunata aysarukunku, llullakuspalla.

Wakin runamasinchistaq allin sonqoyoq kaspa, llullakuq runakunata panpachanku, khuyapakuspa, hatun sonqonkuwan panpachanku.

Hinan noqanchis kanchis. Hinatan runamasinchiskinuwan kawsakunchis.

Hina kaspan, kay 500 watankunapi mana pipas sayapakuranchu. Arí, mana pipas sayapakuspa, mana pitapas amachaqeranchischu, hina kashantiqtaq llulla runakunata qeymikacharanchis, yanaparanchis. Yuyariychis: Pikunan chay llik’i ñawi japonésta ajllaranku, hatun qollana kananpaq? Pikunan hatun ajllanakuypi, 1990 watapi, kay llik’i ñawi rijurimuqtin, votonkuta churaranku? Pikunan yuyayninkupi, “kay runas, japonés kayninpi, Japón hinata Purú suyunchista ruwanqa” nispa rimariran?

Noqallanchismi imaymanakunata, chay llik’i ñawi, suwa runa rayku hinata rimariranchis. Chay raykun sutinta mast’ariranchis, mana yachaspa, mana suwa kayninpi yuyayaspa. Noqanchisqa mana millay kayninta qharanchischu, yachaspapas, manachu hina qhepata qhawapakuranchischu.

Kunanrí? Imamanmi kay llik’i ñawi runa tuyuyakapusqa? Yuyarisunchis:

Sapa kutin, televisiónpi rikhurimuspa, noqanchisman rijch’arispa, punchunchiswan, ch’ullunchiswan, imaymananchiswan p’achallikuran, runamasinchiskunataq imallantapas hap’ipakuyta munaranku. Runamasinchiskunataq sonqonkupi “llaqtamasiymi, Inakakunaq wayqenchismi” nispa niranku.

Kunantaq: tukuy suyunchista, uywanchiskunatawan chhalayapun.