KIMSA WARANQALLI SUTICHASQANCHISMANTA

(De la denominación del Tercer Milenio)

Sapa waranqa watakunatan waranqalli  nispa ninchis. Poqoyraymi  (diciembre) killapi, 31 p’unchay tukurakapushaqtinmi, 2 waranqa watakuna hunt’arakapun. Sichus chawpi tutapi p’unchay qallarin, chayqa 2 waranqa watakunan hunt’arakapun. Chaymanta ñawpaq samayninchisqa, ñan kimsa ñeqen waranqallimanmi chayamunchis. Hina kaqtinqa, ñawpaq p’unchay, huch’uy poqoy killapiqa, ñan kimsa ñeqen waranqalliman tukurakapun. 3 ñeqen waranqallipin chay pachamanta noqanchis kashanchis. Nispan ninku, chinchaysuyu runakunaqa (occidentales, nórdicos).

  Qhawarisunchis, imaynatan sapa wata paskarikun: wakin killakunaqa 30 p’unchayniyoqmi, wakintaq 31 p’unchayniyoq. Sapa 4 watapin hatun poqoy killaqa 29 p’unchayniyoq. Hoq watakunapitaq 28 p’unchaynillayoq. Sapa 4 watakuna chayamuqtinmi ‘año bisiesto’ nispa ninku. Manayá ch’ulla yuyachina (razón, motivo) hina kanchu. Haqhay Gregorio XIII Papa nisqan, manan kusa yuyayniyoqchu kasqa, payraykutaq tukuy runakuna pantanchis, llusk’akunchis, wakin runakunataq noqanchista llusk’achiwanchis.